Archive for the ‘06 PMEG’ Category

2.1. Bazaj elparolaj reguloj

Februaro 11, 2008

PMEG / Skribo kaj elparolo / Elparolo / 2.1. Bazaj elparolaj reguloj

エスペラントの発音やアクセントについて、その発声方法… というか、空気の流れの制御法だろうか? …発声場所についていろいろと書かれているが、そういわれてもなあという感じである。例えば、子音についてはエスペラントで使用する7つの発声方法と6つの発声場所について書かれているのだが、日本人にとっては難しいR音についてどう書かれてるかというと、下記の通りである。

treme: pluraj sinsekvaj rapidaj baroj kaj rompoj (R)
R: trema denta voĉa

空気の流れを素早く塞いだり、開いたりする… つまり、空気の流れによる振動を発するということか?/振動歯音? 歯擦音… 歯擦音というのは… 歯擦音については見つからなかったが、歯音について、ウィキペディアには「上前歯の裏または先と、舌尖または舌端で調音して出す子音」と、ある。むうん…

dente: la lango kontraŭ la karno tuj malantaŭ la supraj dentoj, aŭ kontraŭ la supraj dentoj mem (D, T, Z, S, C, N, L, R)
L: duonbara denta voĉa

L音についてはこうである… 舌を上顎の後ろに置く、あるいは、上の歯の後ろに置く? ああ、つまり、空気の流れを半分塞いだ歯音のことかなるほどなるほど。むうん… そもそもこういう微妙な動作を言葉で説明するのは無理があるのか?

Vokala variado(母音変動… バリエーションか)

La longeco de la vokaloj estas en Esperanto tute sensignifa. Oni povas elparoli ilin longe, mezlonge aŭ mallonge, laŭplaĉe. Vokalo, kiu estas akcentata, estas tamen normale elparolata pli longe ol senakcenta vokalo (simIla). Sed se sekvas pli ol unu konsonanto, akcenta vokalo ofte ne longiĝas (rezIsti). Ankaŭ antaŭ C, Ĉ kaj Ĝ multaj elparolas akcentajn vokalojn mallonge (rEĝo).

母音の長短はエスペラントでは何も意味しない。つまり、長く発音しようが、中くらいに発音しようが… 誤解が発生する恐れはないということである。お好みのままに。ふむ? アクセントのある母音はアクセントのないものよりも長めに発声されるが、 C や Ĉ や Ĝ の前では短く発声されることが多い… これについては知らなかったが、あくまでもそういうことが多いというだけで、アクセントさえ間違えていなければ何も問題はなさそうである。

ある範囲内に収まっていさえすれば、多少の変動は許されるとあるが、子音についても同じだろうと思う… 確か、そういう多少の変動があったとしても、誤解の発生する率がなるべく低くなるように作られている的なことをどこかで読んだことがある。

Alternativoj de Ĥ-vortoj(Ĥ のつく単語の代わり)

En kelkaj okazoj simpla anstataŭigo per K kreus kolizion kun alia vorto. Tiam oni povas anstataŭigi per alia litero, ekz. Ĉ, aŭ ŝanĝi la vorton en alia maniero: c = Ĉino (kino havas alian signifon), ĥilo = ĉilo (kilo havas alian signifon), ĥolero = kolerao (kolero havas alian signifon), ĥoro = koruso (koro havas alian signifon).

そもそもこの… 喉音? …は元々少ないし、その発音を苦手とする人が多い… しかも、そもそも発する機会も少ないので慣れることも難しい。そこで、その代わりに K を。既にその単語が存在する場合は Ĉ で代用する。

Ĉino が元々は Ĥino だったことは知らなかった。

Ĝenerale ambaŭ vortoj de tiaj vortparoj estas plene uzeblaj. Kaj la malnova Ĥ-formo, kaj la nova vorto sen Ĥ, estas egale bonaj. Kiun oni uzu, dependas de la propra gusto. Tamen en kelkaj okazoj la Ĥ-formo plene malaperis el la praktika uzo, kaj tiam ordinare ne estas rekomendinde reenkonduki ĝin. Ekz. Ĥino plene malaperis. Oni uzu prefere nur la formon Ĉino (krom se oni ial volas uzi malnovecan lingvaĵon).

どちらを使っても構わないが、現在 Ĥino はまったく使われていないそうである。

ilion kaj iliardo

Februaro 9, 2008

PMEG / Vortfarado / Neoficialaj afiksoj / Neoficialaj sufiksoj /
39.1.16. ILION

ILION

Sufikso por fari altajn nombrovortojn el nombraj vortetoj: duiliono =”miliono da milionoj, biliono” (12 nuloj), triiliono =”miliono da duilionoj, triliono” (18 nuloj), kvariliono =”miliono da triilionoj, kvadriliono” (24 nuloj).
 
 
PMEG / Vortfarado / Neoficialaj afiksoj / Neoficialaj sufiksoj /
39.1.17. ILIARD

ILIARD
 
“Mil …ilionoj”. Sufikso por fari altajn nombrovortojn el nombraj vortetoj: duiliardo =”mil duilionoj” (15 nuloj), triiliardo =”mil triilionoj” (21 nuloj) k.t.p. Vidu pli detalajn klarigojn ĉe la sufikso ILION.

ふむ?

duiliono = miliono da milionoj 百万の百万倍、つまり、一兆で… = biliono か?
triliono = miliono da duilionoj 一兆の百万倍、つまり… 百京?
kvariliono = miliono da triilionoj 百京の百万倍、つまり…
つまり、1の後ろに0が24個? しかも、= kvadriliono?

まあ、使う機会はほとんどあるまいが、これをさらに千倍する接尾辞が存在し、
これらも含め、数を小さい順に並べるとどうなるかというと… こうなるのか?

unu (1)
dek (10)
cent (100)
mil (1 000)
miliono (1 000 000)
miliardo (1 000 000 000)
duiliono (1 000 000 000 000)
duiliardo (1 000 000 000 000 000)
triliono (1 000 000 000 000 000 000)
triliardo (1 000 000 000 000 000 000 000)
kvariliono (1 000 000 000 000 000 000 000 000)

すると、恐らくこの次は…

kvariliardo (1 000 000 000 000 000 000 000 000 000) か?
0が3つ増えるごとに iliono と iliardo が交互に登場するということだろうか?
恐らくしばらくの間は…
 
 
PMEG / Gramatiko / Nombroj / 23.2. O-vortaj nombrovortoj

しかし、ここといってることが違うんじゃあなかろうか?
ああ、その混乱を解消するために、上に挙げたふたつの接尾辞が導入されたのか?

確かに、biliono についてエスペラント日本語辞典にはこうある…

イギリス、ドイツなどの文献では十億(10の9乗)を意味し、米国、フランス、イタリアなどの文献では一兆(10の12乗)を意味する。統一的な意味がないので、混乱を避けるため、それぞれ十億= miliardo、一兆= duiliono を用いるのが望ましい…

ふむん? これ neoficialaj 非公認?
 
 

1.2. Helposignoj

Februaro 4, 2008

PMEG / Skribo kaj elparolo / Skribo / 1.2. Helposignoj

記号類について… ここには特に変わったことは書かれていない(ヨーロッパ諸語におけるルールに則る。但し、デマンドスィグノ、クリスィグノをスペイン語的に使わない)。

Komo estas ankaŭ uzata antaŭ decimaloj en nombroj: 3,14 (= tri komo unu kvar). Legu pli pri matematikaj esprimoj.

コーモは小数の前でも使われる。そう、プンクトとコーモは日本とは逆の使い方をするのである… というか、日本式が少数派なのか? ヨーロッパでは、日本においてコーモを用いるところに空白を開け、小数点をコーモで示す方式が一般的ということだが、これは編集上好ましくなく(空白部分で行替えされてしまう)、つまり、プンクトを使えば良いのか? 例えば…

123.456.789,012
123 456 789,012

Steleto aŭ asterisko estas uzata post vorto aŭ frazo por signali ion specialan, ekz. por atentigi pri piednoto. En PMEG steletoj antaŭ kaj post vorto aŭ frazo (*ekzemplo*) montras, ke la ekzemplo estas erara aŭ tre malrekomendinda.

ああ、PMEGにおける * の使い方か?
ステレートで挟まれた単語、文章は、「間違い」か「使わない方が良い」ということを示す。
ああ、なるほど、それゆえ、実験的接尾辞によって作られた単語がこれで挟まれていたのか。

PMEG / 39.1.1. AB

その他の内容:
非エスペラント文字
ハイフネーション
 
 

1.1. Literoj

Februaro 3, 2008

PMEG / Skribo kaj elparolo / Skribo / 1.1. Literoj

Majuskloj kaj minuskloj(大文字と小文字)

La pronomon “Vi” Zamenhof ofte skribis kun komenca majusklo (ekz. en leteroj), sed tio estas nun malofta.

ザメンホフは(例えば手紙文などの中で)、人称代名詞 Vi をしばしば大文字で
書きはじめたが、現在では稀である… セカンドライフ内でのお友達、K(ドイツ)は、それが複数の場合、それを大文字ではじめることで単数と区別しているようだが、そういう共通認識がなければ(聞いている側はそのうちにその使用法に気がつくだろうが)意味がないよな。

Iafoje oni renkontas la ideon, ke la litero Ŭ ne havas majusklan formon. Tiu ideo baziĝas sur la fakto, ke Ŭ ne povas aperi vortkomence en Esperanta vorto, sed kiam oni ekz. skribas tutajn vortojn majuskle, oni devas uzi ankaŭ majusklajn Ŭ.

通常の文章の中に(…だろうな)は、大文字の Ŭ が存在しないことに気づくだろうが、
それは「Ŭ ではじまるエスペラント単語は存在しない」という事実に基づいている。

しかし、例えば、すべての単語を大文字で書くときなどにそれは必要である… などと、あたりまえのことを何ともご大層な… とも思うが、この手の文法書は何もかもをカバーしているものなのか?
 
 
Supersignoj(字上符)

Ses literoj estas unikaj por Esperanto: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ kaj Ŭ. Ili havas supersignojn. La supersigno ^ nomiĝas cirkumflekso aŭ ĉapelo. La supersigno super U nomiĝas hoketo.

エスペラントには6つの字上符付文字が存在し、それぞれの名称は、山型記号が「ツィルクムフレクソ」、Uの上に付くお碗型記号は「ホケート」だそうである。記憶が定かではないのだが、確か、「ドゥオンツィルコ」ともいわなかっただろうか?
 
 
Alternativoj al supersignoj(代用表記)

Por tiaj okazoj, kiam ne eblas uzi la ĝustajn supersignojn, la Fundamento difinis alternativan anstataŭan skribmanieron. En tiu skribo oni uzas postmetitan H anstataŭ la cirkumfleksoj, kaj oni tute forlasas la hoketon super Ŭ: ch, gh, hh, jh, sh, u.

正しい字上符表記が不可能な場合、「フンダメント(ザメンホフによって書かれた「エスペラントの基礎」。第1回世界エスペラント大会で承認され、ブローニュ宣言第4条によって公式なものとされている)」は字上符の代わりに「h」を用いることを定めている。但し、「ホケート」はなしのまんまで、字上符なしで「U」と書けば可である。

この他にも、いろいろな代用表記が存在するが、推奨は「h式」だそうである。しかし、どちらかといえば、「h式」を用いている人は少ないんじゃないだろうか?(どこかに書いた記憶があるのだが、ドイツの方々は「h式」を好むような気がする)僕の場合はこういう決まりを知らないままにX式代用表記に慣れてしまったので今さら変えるつもりもないが、しかし、「X式」をいかがなものかと思っている方々も確かに存在し、そういう方々と話す場合は「h式」、あるいは「字上符付表記」を用いているのである。
 
 
その他の内容
非エスペラント文字のアルファベット表における順番
文字の名前
略語の発音方法
 
 

39.1.1. AB

Februaro 3, 2008

PMEG / Vortfarado / Neoficialaj afiksoj / Neoficialaj sufiksoj / 39.1.1. AB

だらだらと眺めていたところで発見した… 前回の集会時に話に出た非公認接尾辞 AB である。
順番通りではないが、ついでなのでまとめておこう。

“Fiksa instalaĵo”. Nur eksperimente uzata por diversaj instalaĵoj: trinki → *trinkabo* = “trinkakvoĵetilo, trinkŝprucilo”, ellasi → *ellasabo* “neceseja seĝo”. (AB devenas de la nekunmetita vorto lavabo = “lavpelvo fiksita al muro”.) AB estas evitenda. Por esti komprenata oni uzu esprimojn kiel trinkilo, trinkfontano, necesejo, neceseja seĝo, necesseĝo k.t.p. (Kaj anstataŭ lavabo sufiĉas ofte lavujo.)

様々な固定設備に対して実験的に用いられている…
へえ、実はこの AB は合成語ではない lavabo(洗面台)から派生した…
というか、切り取られて使われているものなのか? しかし、ここではその使用は避けるべきという立場をとっているようである… 既に使用されている語を用いれば良しとする立場をとっているようである。

合成語ではない lavabo も
ほとんどの場合 lavujo を使用すれば充分なのであるということである。

どうしても必要とならない限りは、新しい語は増やすべきではないというのは理解できる。覚えなければならない語は少なければ少ないほど良いのである。そのせいで多少ひとつの語にあてがわれる意味の範囲が広がっても… いや… それも困るか?